Τέχνη ή βανδαλισμός; “Πόλεμος” στην παλαιότερη γειτονιά της Αθήνας για τα γκράφιτι

Η Πλάκα, γνωστή και ως η «Συνοικία των Θεών», αποτελεί την παλαιότερη γειτονιά της Αθήνας. Είναι η μόνη περιοχή της Αθήνας που κατοικείται αδιάκοπα από την αρχαιότητα.

Είναι όμως και μία περιοχή όπου η ιστορική αρχιτεκτονική συγκρούεται συχνά με τη σύγχρονη αστική κουλτούρα των γκράφιτι. Η παρουσία των γκράφιτι στην Πλάκα αποτελεί αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης.

Ενώ σε περιοχές όπως του Ψυρρή ή το Γκάζι τα γκράφιτι θεωρούνται συχνά μορφή τέχνης (street art), στην Πλάκα αντιμετωπίζονται συνήθως ως οπτική ρύπανση ή βανδαλισμός μνημείων και ιστορικών προσόψεων. Πολλοί κάτοικοι και αρχαιολόγοι θεωρούν τα γκράφιτι ως βανδαλισμό, καθώς η περιοχή είναι γεμάτη διατηρητέα κτίρια και αρχαιολογικούς χώρους. Ταυτόχρονα, δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι το «μουτζούρωμα» (tagging) υποβαθμίζει την περιουσία τους και την αισθητική της γειτονιάς. Δεν είναι σπάνιο να δεις ιδιώτες να βάφουν τους τοίχους τους ξανά και ξανά. Μάλιστα, αυτό συμβαίνει σε έναν ατέρμονο «πόλεμο» με τους street artists. 

Πολλά κτίρια στην Πλάκα επενδύονται πλέον με ειδικό αντι-γκράφιτι βερνίκι για να διευκολύνεται ο καθαρισμός νέων επεμβάσεων. Η έξαρση των γκράφιτι συνδέεται συχνά με την κοινωνικοπολιτική έκφραση των νέων και την οικονομική κρίση. Εξαιτίας αυτών, το κέντρο της Αθήνας μετατράπηκε σε «καμβά» διαμαρτυρίας. Ο Δήμος Αθηναίων υλοποιεί συστηματικά προγράμματα καθαρισμού. Ειδικότερα, αφαιρεί χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα από “tags” και μουτζούρες από τους τοίχους της περιοχής.

Εκεί υπάρχουν και οι “συμβιβασμένοι”. Κάποιες επιχειρήσεις επιλέγουν να αναθέσουν σε γνωστούς καλλιτέχνες να φτιάξουν ένα καλαίσθητο mural στην είσοδό τους. Ελπίζουν ότι αυτό θα αποτρέψει τους “taggers” από το να γράψουν πάνω του.

Για πολλούς γκραφιτάδες, η Πλάκα είναι το απόλυτο “τρόπαιο” ακριβώς επειδή υπάρχει αντίδραση. Το να αφήσεις το στίγμα σου σε ένα σημείο με τόσο μεγάλη φύλαξη και τουριστική κίνηση προσδίδει «status» στην κοινότητα του street art. Υπάρχει επίσης η ιδεολογική πλευρά. Κάποιοι θεωρούν ότι η Πλάκα έχει «μουσειοποιηθεί» και το γκράφιτι είναι ένας τρόπος να παραμείνει η γειτονιά ζωντανή και συνδεδεμένη με τη σύγχρονη πραγματικότητα της πόλης. Ένας τοίχος μπορεί να καθαριστεί το πρωί και μέχρι το επόμενο βράδυ να έχει αποκτήσει ένα νέο tag ή stencil.

Οι διάσημοι

Στην Πλάκα, τα έργα των διασήμων είναι συχνά «κρυμμένα» ή ενσωματωμένα τόσο καλά στο περιβάλλον που πρέπει να ξέρεις πού να κοιτάξεις. Επιλέγουν κυρίως πιο low-profile καλλιτεχνικά σημεία. Ανάμεσά τους:

1. Ο WD είναι ένας από τους πιο διάσημους street artists παγκοσμίως (γνωστός για την “Κουκουβάγια” στο Μεταξουργείο). Στην Πλάκα και τα Αναφιώτικα έχει αφήσει μερικά από τα πιο εμβληματικά του έργα.

2. Ο Sonke είναι ο “ρομαντικός” της Αθήνας. Οι ασπρόμαυρες γυναίκες του με τα μακριά λαιμά και τα κλειστά μάτια είναι παντού στην Πλάκα.

3. Ο Cacao Rocks είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους Έλληνες καλλιτέχνες με διεθνή καριέρα (έχει συνεργαστεί μέχρι και με μεγάλους οίκους μόδας).

4. Ο Exit είναι γνωστός για τις ανθρωπόμορφες φιγούρες του που συχνά μοιάζουν να “σκαρφαλώνουν” ή να προσπαθούν να ξεφύγουν από κάπου. Τα έργα του στην Πλάκα έχουν συνήθως μια πιο ποιητική διάσταση.

Χιλιάδες τουρίστες φωτογραφίζουν αυτά τα έργα κάθε μέρα. Ένα έργο του WD στα Αναφιώτικα μπορεί να κάνει τον γύρο του κόσμου στο Instagram μέσα σε λίγες ώρες.

Πηγή: https://edwzeis.gr/